facebookgyoutubeg Instagram

  • Saf Museum
  • Saf Museum
  • Saf Museum

 

hr

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας
"Δ. Νομικός"
Παραλία Βλυχάδας, Σαντορίνη

Από 3 Νοεμβρίου ανοιχτά Σαββατοκύριακα κατά το ωράριο των Εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Για επισκέψεις σχολείων ή group παρακούμε επικοινωνήστε στο info@santoriniartsfactory.gr


Τ: 22860 85141
Τ: 210 68 58 820
info@tomatomuseum.gr


Τιμή εισιτηρίου:5€
(εξαιρούνται παιδιά έως 12 ετών)

Η ΤΟΜΑΤΑ

Το άνυδρο μικρόκαρπο τοματάκι Σαντορίνης ξεκίνησε να καλλιεργείται στο νησί στα τέλη του 19ου αιώνα. Δεν ποτίζεται αλλά ευδοκιμεί λόγω της πρωινής υγρασίας που κρατάει το ελαφρύ ηφαιστειογενές χώμα της Σαντορίνης με την ελαφρόπετρα που περιέχει.

Έχει χαρακτηριστική γεύση, χοντρή φλούδα, μικρό καρπό και υψηλά σάκχαρα, που την κάνουν αποδοτική στην παραγωγή πελτέ.

 

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ Δ.ΝΟΜΙΚΟΣ

Ο Δημήτριος Νομικός ξεκινά να παράγει τοματοπολτό στη βιοτεχνία προβιομηχανικής τεχνολογίας στη Μεσαριά το 1915. Το 1922 φτιάχνει στον Μονόλιθο ένα από τα πρώτα εργοστάσια κονσερβοποιίας ‘στα Βαλκάνια’, όπως και ο ίδιος έλεγε, με τεχνολογία αιχμής της εποχής φερμένη από το εξωτερικό.

Το 1945 ο Γιώργος Νομικός, γιος του Δημητρού , κτίζει το εργοστάσιο στη Βλυχάδα, στο κέντρο της πιο παραγωγικής περιοχής ντομάτας στη Σαντορίνη, δυναμικότητας 3,500 κοφινιών την ημέρα, και λειτουργεί την πρώτη σαιζόν χωρίς καν οροφή. Η παραγωγική περίοδος διαρκεί από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο, με την όψιμη ντομάτα να έρχεται από την περιοχή του Πύργου. Μέσα στο εργοστάσιο δημιουργείται και μια μικρή μονάδα κυτιοποιείου που κατασκευάζει τις κονσέρβες από φύλλα λευκοσιδήρου, ενώ η καύσιμη υλη του ατμολέβητα είναι αρχικά κάρβουνο από την Κύμη και αργότερα μαζούτ.

Τον χειμώνα του 1952, κατά τη διάρκεια μιας νεροποντής, ο χείμαρρος από το δρόμο σπάει την πόρτα της μεγάλης αυλής, μπαίνει στο εργοστάσιο και παρασύρει στη θάλασσα προϊόντα και μηχανήματα, προσχώνοντας το εργοστάσιο με λάσπη σε ύψος 2,30 μέτρων. Τη επόμενη χρονιά κτίζονται οι αποθήκες στην πάνω πλευρά της αυλής για να φυλάσσονται τα προϊόντα και να συγκρατείται ο χείμαρρος.

Το 1956 το εργοστάσιο επιβιώνει χωρίς πληγές του μεγάλου σεισμού, ενώ ο Γ. Νομικός επεκτείνει τη δραστηριότητα του και στο νησί της Κω με ένα ακόμα εργοστάσιο.
Την εποχή εκείνη λειτουργούν στο νησί 9 εργοστάσια, η παραγωγή βρίσκεται στο απόγειό της και τα προιόντα φορτώνονται σε καΐκια από την παραλία και πωλούνται σε όλη την Ελλάδα, έχοντας πλεονέκτημα την πρωιμότητα της παραγωγής.

Το 1971 αρχίζουν οι πρώτες εξαγωγές και η Δ. Νομικός, ανώνυμη εταιρία πια, επεκτείνεται  στην ηπειρωτική Ελλάδα με νέο εργοστάσιο στην Αλίαρτο Βοιωτίας.

Τα χρόνια που θα ακολουθήσουν ο τουρισμός θα αναπτυχθεί ραγδαία ενώ η καλλιέργεια της τομάτας θα συρρικνωθεί δραματικά στο νησί, αναγκάζοντας το εργοστάσιο να παύσει οριστικά τη λειτουργία του μετά την τελευταία καλοκαιρινή παραγωγή του 1981. Την χρονιά αυτή η Δ. Νομικός θα ανοίξει το νέο της εργοστάσιο στον Δομοκό Φθιώτιδας, το οποίο μαζί με της Αλιάρτου, επεξεργάζονται σήμερα μέσα σε 12 μόλις ώρες την ποσότητα ολόκληρης της παραγωγικής περιόδου του κάποτε σύγχρονου εργοστάσιου της Βλυχάδας.

 

ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Το παλιό εργοστάσιο τομάτας Δ.Νομικος στη Βλυχάδα μετατράπηκε σε σύγχρονο Βιομηχανικο Μουσείο για να προσφέρει στους επισκέπτες του μία αναδρομή στο παρελθόν, ακολουθώντας την πορεία καλλιέργειας, επεξεργασίας και παραγωγής τομάτας, ενός από τα πιο διάσημα και παραδοσιακά προϊόντα της Σαντορίνης.
Στο Μουσείο ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με τις παραδοσιακές μεθόδους που ακολουθούνταν από τους ντοματοποιούς της Σαντορίνης, γνωρίζοντας παράλληλα την ιστορία του τόπου, των κατοίκων της και των παραδόσεών τους.
Τα εκθέματα του Μουσείου περιλαμβάνουν μηχανές επεξεργασίας από το 1890, παλιά χειρόγραφα βιβλία του εργοστασίου, παλιά εργαλεία, τις πρώτες ετικέτες, καθώς και οπτικοακουστικό υλικό με μαγνητοσκοπημένες αφηγήσεις ανθρώπων που εργάστηκαν στο εργοστάσιο.